Produkowane w kraju preparaty ogniochronne stanowią grupę związków, które zabezpieczają drewno, płyty pilśniowe i wiórowe, a także sklejkę przed rozprzestrzenianiem się ognia, spełniając zadanie opóźniania ich zapalania się i palenia. W wyniku licznych prób udowodniono, że w mieszkaniu, w którym strop i ściany wykonano z materiałów niepalnych – przerzut ognia następuje po około 15 minutach. W takim samym pomieszczeniu wyłożonym drewnem lub płytami drewnopodobnymi jest on trzykrotnie krótszy. Ma to ogromne znaczenie w czasie pożaru i stanowi zasadnicze zagrożenie dla ludzi i mienia.

Materiały stosowane w budowni­ctwie dzielimy na trzy grupy według stopnia palności:

  • I stopień palności – materiał nie­palny,
  • II stopień palności – materiał trudno zapalny,
  • III stopień palności – materiał łatwo zapalny.

Bezpieczeństwo przeciwpożarowe można więc zapewnić przez stosowa­nie w budownictwie indywidualnym (w tym także zabytkowym) drewna i płyt uodpornionych środkami ognio- chronnymi.

Obecnie stosowane w kraju środ­ki ogniochronne dzieli się na trzy za­sadnicze grupy:

  • I – środki stosowane w postaci emulsji wodnych (MOWICHRON),
  • II – środki lakierowe zabezpie­czające drewno metodami powierzch­niowymi do I stopnia palności – ma­teriału niepalnego (FIRECLEAR i KROMOS B-796),
  • III – środki solne, stosowane w postaci stężonych roztworów wod­nych, działających skutecznie tylko w metodach ciśnieniowych, tj. wgłęb­nego nasycenia (FOBOS M-2, FO- BOS M-2F, OGNIOCHRON).

Należy jednak pamiętać, że tylko właściwie dobrane i prawidłowo stoso­wane środki w odpowiednich dawkach na jednostkę powierzchni:

  • zapewniają wysoki procent skutecznego zabezpieczenia przed pożarem,
  • zapobiegną nagłemu rozprze­strzenianiu się ognia,
  • zdecydowanie obniżają zapal­ność materiałów, co ułatwia ugasze­nie pożaru w jego początkowej fazie podręcznym sprzętem gaśniczym.

Preparaty solne, stosowane w stę­żonych roztworach wodnych (20- 30%) i nanoszone powierzchniowo (trzy- do pięciokrotnie) są trudne do wprowadzenia w głąb drewna bar­dzo suchego (do 13% wilgotności) i suchego, tj. powietrzno-suchego (13-22% wilgotności). Dlatego też na powierzchniach zabezpieczanych elementów tworzą się liczne wysolenia – białe smugi kryształów soli. Wpływa to na ograniczone ich stoso­wanie na widocznych elementach (np. do impregnacji ogniochronnej ozdobnej stolarki wewnętrznej – bo­azeria, podłogi – środki te są nie­przydatne).

Aby drewno, elementy drewnopo­chodne i inne zabezpieczane materia­ły osiągnęły II stopień palności – ma­teriały trudno zapalne powinno się wprowadzić na 1 m2 rozwiniętej po­wierzchni poziomej minimum 0,20 kg suchej soli ogniochronnej, w postaci stężonego roztworu.

W praktyce jednak okazało się, że przy pięciokrotnym smarowaniu moż­na jedynie wprowadzić do drewna średnio nie więcej niż 60% minimal­nej dawki, to jest około 0,16 kg suchej soli na 1 m2 powierzchni poziomej, co zapewnia jedynie III stopień palności – materiały łatwo zapalne.

Dlatego też proekologiczne solne, trójfunkcyjne impregnaty: ognio-, grzybo- i owadochronne, stosowane w roztworach wodnych (np. FOBOS M-2, FOBOS M-2F, OGNIO- CHRON) powinny być wyłącznie używane na skalę przemysłową, w specjalnych urządzeniach ciśnie- niowo-próżniowych (autoklawach), gdzie przy zachowanym, zamknię­tym reżimie technologicznym i mini­malnej średniej dawce – 40 kg soli na 1 m3 nasycanego drewna – osiąga się gwarantowany I stopień palności – drewno niepalne.

Dodatkową zaletą wgłębnego (ci­śnieniowego) zabezpieczania drewna jest to, że może ono być poddawane wtórnej obróbce w przeciwieństwie do środków nanoszonych powierzchnio­wo, które są powłokami ostatecznymi.

■ Krajowe preparaty dostępne na rynku

Bezbarwny lakier rozpuszczalni­kowy FIRECLEAR przeznaczony jest do zabezpieczania wyrobów z drewna (boazeria, drzwi, okna, fu­tryny, parapety, meble itp.) i z mate­riałów drewnopochodnych nieporo- watych (sklejka i płyta wiórowa) oraz do ich wykańczania na bezbarwny mat. Aby uzyskać na powierzchni po­łysk lub półpołysk, a także do zabez­pieczenia drewna narażonego na uszkodzenia mechaniczne, wilgoć i czynniki atmosferyczne – szczegól­nie na zewnątrz – zabezpieczany wy­rób należy dodatkowo pomalować dwukrotnie lakierem TOPCOAT S.

FOBOS M-2 i FOBOS M-2F – wil­gotny, szarobiały proszek dobrze roz­puszczalny w wodzie. Na powierzch­nię drewna, sklejki i płyt wiórowych nanosi się 20% roztwór wodny (1 kg soli rozpuszczony w 4 dm3 wody) ośmio­krotnie smarując lub opryskując albo nasyca się ciśnieniowo 10% roztworem.

Środkiem stosowanym jedynie we­wnątrz budynku w miejscach nie na­rażonych na działanie wody jest KROMOS 796 – jasno- lub mlecz- nożółty, dwuskładnikowy lakier che- moutwardzalny. Bezpośrednio przed użyciem miesza się składniki w pro­porcji: 1 dm3 żywicy na 67 cm3 utwar­dzacza (kwasu). Nanosi się 3 war­stwy przez malowanie lub natrysk pneumatyczny. Powierzchnia pokry­ta tym środkiem nie może przekra­czać 0,5 m2 na 1 m3 kubatury po­mieszczenia. Modyfikacją tego lakieru jest wodorozcieńczalny KRO­MOS B-796, którego składnikami są: żywica KROMOS 796 i bezbarw­ny lub żółty utwardzacz. Preparat nanosi się w dwóch warstwach. Ostatnią warstwę należy zabezpie­czyć lakierem nitrocelulozowym – KAPONEM.

Do stosowania wewnątrz przezna­czona jest także pęczniejąca farba emul­syjna MOWICHRON. Na zabezpie­czane elementy nanosi się dwie warstwy farby. Wykonana powłoka po wy­schnięciu ściśle przylega do podłoża i ma matową, szorstka powierzchnię.

Do zabezpieczania drewna na rażo­nego na działanie czynników atmos­ferycznych (nowe i stare konstrukcje drewniane, gonty, parkany, pomo­sty) przeznaczony jest OCEAN 441. Drewno maluje się jednokrotnie pędz­lem, wałkiem lub natryskiem pneu­matycznym, można także poddać je 15 minutowej kąpieli.

Solny impregnat OGNIOCHRON stosuje się wewnątrz. Zabezpieczane elementy smaruje sie lub opryskuje pię­ciokrotnie 30% roztworem wodnym (1 kg soli rozpuszczony w 2,3 dm3 wo­dy). Przy wgłębnej metodzie ciśnienio­wej -10% roztwór wodny. Preparatu nie należy używać do impregnacji ma­teriałów narażonych na działanie wo­dy i kontaktujących się z gruntem.

Do powierzchniowego zabezpie­czania drewna i materiałów drewno­pochodnych znajdujących się we­wnątrz przeznaczony jest SUPONID. Tym słomkowożółtym, lekko wilgot­nym proszkiem w postaci 20% roz­tworu wodnego (1 kg soli na 4 dm3 wody) ośmiokrotnie smaruje się lub opryskuje zabezpieczane elementy. Nie wolno stosować go do elementów stanowiących dekoracyjne wykończe­nie pomieszczeń (boazerie) bowiem na powierzchni tworzą się wysolenia.

Bezbarwna ciecz TOPCOAT S za­bezpiecza przed wilgocią i opadami atmosferycznymi oraz chroni war­stwę ogniochronną przed ścieraniem. Nadaje się do dekoracyjnego wykoń­czenia powierzchni boazerii, mebli gabinetowych, ogrodowych, parka­nów drewnianych, a w szczególności wyrobów zabezpieczanych ognio- chronnym lakierem podkładowym FIRECLEAR w obiektach budow­nictwa mieszkaniowego i użyteczno­ści publicznej. Lakier ten nanosi się dwukrotnie w odstępie 6 godzin.