Dostępne w kraju urządzenia ochronne przeznaczone do instalo­wania w sieciach elektroenerge­tycznych niskiego napięcia dzieli się na dwie grupy:

• odgromniki instalowane w li­niach elektroenergetycznych niskiego napięcia (elementy klasy A),
• odgromniki i ochronniki przepię­ciowe przeznaczone do montażu w in­stalacjach elektrycznych w obiektach budowlanych (elementy klasy B, C, D).

■ Klasy urządzeń ochronnych i ich rozmieszczenie

Klasy urządzeń ochrony przepię­ciowej odpowiadają kategoriom prze­pięć przyjętym w polskiej normie PN-93/E-050009/443.

• Klasa A

Odgromniki instalowane w nisko­napięciowych, napowietrznych liniach elektroenergetycznych. Sposób i miej­sce zamontowania tych odgromni­ków uregulowane są przepisami ba­daniem odgromnika jest zapewnie­nie ochrony przed przepięciami at­mosferycznymi (uderzenie pioruna) oraz wyrównywanie potencjału.

• Klasa C i D

Ochronniki przepięciowe umiesz­czane w różnych punktach instalacji:

-       w miejscu rozgałęzienia się in­stalacji w budynku (ochronniki kla­sy C),

-    bezpośrednio w gniazdach lub puszkach rozgałęźnych (ochronniki klasy D),

-     bezpośrednio w chronionych urządzeniach.

■ Montaż urządzeń ochronnych

W miejscu wejścia instalacji do obiektu umieszcza się odgromniki kla­sy B przeznaczone do montażu w sie­ciach elektroenergetycznych niskie­go napięcia. Mogą to być odgromniki następujących typów: DEHNport, VGA 280 DEHNventiI, Powertrab lub OBO V 25-B.

Odgromniki DEHNport są poje­dyncze (jednofazowe). Ich instalacja jest bardzo prosta. Większość apa­ratów dostosowana jest do monta­żu zatrzaskowego na szynach 35 mm (zgodnych z PN 89/E-06292). W ce­lu ograniczenia przepięć każdy z przewodów fazowych LI, L2, L3 i przewód zerowy (jeśli nie jest uzie­miony) należy połączyć z jednym biegunem odgromnika, a drugi bie­gun należy uziemić.

Odgromniki typu DEHNventil i Powertrab wykonywane są w dwóch wersjach: jako dwupolowe i czteropolowe. Dodatkowo każdy z nich wy­posażony jest w system kontroli stanu pracy, sygnalizujący użytkow­nikowi uszkodzenie odgromnika (za­ciski a i b).

Odgromnik typu OBO V 25-B składa się z dwóch części: podstawy montowanej na szynach 35 mm oraz czterech wyjmowanych wkładek ochronnych. Wersja podstawowa mo­że być dodatkowo wyposażona w jeden z kilku typów modułów sygnalizują­cych stan pracy lub stan uszkodzenia (sygnalizacja akustyczna, bariera świetlna, sygnalizacja zdalna).

W celu ochrony urządzeń przed przepięciami o mniejszych warto­ściach energii stosuje się ochronniki przepięciowe klasy C i D zapewniają­ce poziom ochronny od 1,5 do 1,0 kV, nawet przy prądach udarowych, których amplituda może dochodzić do 15 kA.

Mogą to być ochronniki nastę­pujących typów: VM i DEHNguard (DEHN & SOHNE), OBO V20-C (OBO Bettermann) i VALVE TRAB (Phoenix Contact). Wykorzy­stuje się je w obwodach, które nie są narażone na bezpośrednie uderzenie pioruna. Zastosowane w instalacjach, w których zainstalowano już od­gromniki innej klasy, stanowią dru­gi stopień ochrony. Montuje się je także w rozdzielnicach wewnątrz bu­dynku (np. na poszczególnych kon­dygnacjach w budynku wielokondy­gnacyjnym).

Niektóre typy ochronników mają wymienny moduł zabezpieczający. Pozwala to na wymianę uszkodzone­go elementu bez demontażu układu połączeń. Jest to również ważne pod­czas przeprowadzania kontroli sta­nu izolacji instalacji elektrycznej, w której zamontowano ochronniki, gdyż do pomiarów induktorem wy­starczy wyjąć element z gniazda.

Odgromniki i ochronniki przepię­ciowe zgodnie z zaleceniami normy PN-93/E-05009/443 włącza się między przewody sieci zasilającej a ziemię w następujący sposób:

• w systemach TN i TT

-jeżeli przewód neutralny jest uzie­miony na początku instalacji, to ochronniki włącza się między każdy nie uziemiony przewód fazowy a zie­mię,

-    jeżeli przewód neutralny nie jest uziemiony na początku instalacji, to ochronniki włącza się między każdy przewód fazowy a ziemię, oraz mię­dzy przewód neutralny a ziemię;

• w systemach IT

ochronniki włącza się między przewód fazowy i ziemię oraz, jeżeli jest przewód neutralny, to również między przewód neutralny a ziemię.