Odpadający kawałkami beton, odsłonięte, korodujące pręty zbrojeniowe – to stan wielu konstrukcji żelbetowych. Naprawą betonu odpadającego z balkonów zajmowaliśmy się już dziesięć lat temu. Wtedy podawaliśmy jeden sposób naprawy ubytków, teraz problemem jest wybór preparatu do napraw betonu wśród wielu różnych oferowanych na rynku.

Jeszcze niedawno najczęściej sto­sowaną metodą naprawy uszko­dzonych powierzchni konstrukcji żelbetowych było do betonowanie zniszczonych fragmentów po uprzednim oczyszczeniu prętów zbrojeniowych z rdzy. Niełatwo było jednak zapewnić pełną przy­czepność i współpracę „nowego” betonu ze starym podłożem. Wie­sław Kłosiński i Włodzimierz Glin­ka – autorzy artykułu z 1986 roku – przyznawali, że naprawianie takich uszkodzeń jest trudne, a skuteczność napraw jest zwykle niezadowalająca; co kilka lat re­monty trzeba powtarzać”. Obecnie na polskim rynku jest wiele środków do naprawy betonu i żelbetu, uszkodzonych wskutek korozji zbrojenia oraz działania czynników atmosferycznych czy mechanicznych.

Materiały do renowacji betonu pro­dukowane są na bazie żywic epok­sydowych lub składników mineral­nych. Niektóre z wyrobów wzmac­niane są dodatkowo włóknem szklanym. Po połączeniu z cemen­tem portlandzkim powstaje sprosz­kowana zaprawa, która jest gotowa do stosowania po wymieszaniu z wodą lub odpowiednią emulsją.

Tak otrzymane zaprawy charaktery­zują się następującymi cechami:

♦      krótkim czasem wiązania, który pozwala na szybkie oddanie re­montowanych konstrukcji do użytku,

♦      niekurczliwością po nałożeniu na uszkodzoną powierzchnię,

♦      znakomitą przyczepnością,

♦      możliwością odtworzenia pier­wotnego kształtu elementu.

Gotowe wypełnienia z tych za­praw cechuje ponadto:

♦      duża wytrzymałość,

♦      mrozoodporność,

♦      odporność na karbonizację (zwaną często korozją betonu); jest ona nieraz większa niż od­porność betonu w konstrukcji.

■ Technologia napraw

Dzięki nowym materiałom naprawy są nieporównanie łatwiejsze, a wy­konane z nich wypełnienia mają lepszy wygląd i są znacznie trwal­sze. Po połączeniu i dokładnym wy­mieszaniu suchej zaprawy z wodą uzyskuje się produkt o odpowied­niej konsystencji, zależnej między innymi od jego przeznaczenia. Może to być konsystencja masy szpachlowej, którą nakłada się na podłoże szpachelką stalową lub pacą ze stali nierdzewnej. Istnieją też uszkodzenia, które ła­twiej naprawić preparatem o większej płynności i dużej zdol­ności penetracji. Takie preparaty można stosować do wypełniania nawet niewielkich szczelin, do wzmacniania murów metodą za­strzyków, poprawiania przyczep­ności betonu do zbrojenia (wypeł­niania ewentualnych przestrzeni między zbrojeniem a betonem). Firmy działające na rynku pol­skim najczęściej oferują kom­pletne systemy renowacji beto­nu, złożone z kilku środków.

W skład systemu wchodzą prze­ważnie:

♦      materiały zabezpieczające stal zbrojeniową przed korozją,

♦      środki gruntujące,

♦     właściwa zaprawa uzupełnia­jąca ubytki,

♦      powłoki zabezpieczające na­prawioną powierzchnię przed wpływami czynników atmosfe­rycznych.

Ważną funkcję w renowacji pełnią środki gruntujące, gdyż:

♦     wzmacniają powierzchniowo podłoże mineralne,

♦      uszczelniają podłoże, nie do­puszczając do powstawania pęcherzyków powietrza mię­dzy podłożem a nakładaną warstwą masy,

♦     umożliwiają trwałe połączenie starego podłoża i zaprawy uzupełniającej.

Niektóre firmy produkują wyroby, które łączą w sobie kilka funkcji, na przykład środek gruntujący sta­nowi jednocześnie zabezpieczenie stali przed korozją.

■ Wybór metody renowacji

Przed wybraniem metody napra­wy betonu trzeba dokładnie prze­analizować stan uszkodzonej kon­strukcji. Sposób renowacji zależy bowiem od tego, jakie czynniki miały wpływ na pracę elementu betonowego i powstałe w nim uszkodzenia.

Czynnikami tymi mogą być:

♦      obciążenia – statyczne, dyna­miczne oraz termiczne,

♦      agresywne środowisko – środ­ki chemiczne i woda.

W zależności od wymienionych czynników oraz od rodzaju i głę­bokości uszkodzenia – w kon­strukcji mogą powstać głębokie ubytki betonu z odsłonięciem zbrojenia lub jedynie pęknięcia na powierzchni. Od tego powinni­śmy uzależnić dobór odpowied­niego środka do renowacji. Produ­kowane są na przykład materiały do uzupełniania i wyrównywa­nia powierzchni o niewielkich ubytkach (od 3 do 10 mm), inne służą do naprawy głębszych uszkodzeń.

Niektóre firmy opracowały syste­my ochrony konstrukcji podda­nych różnym rodzajom obciążeń. Do elementów betonowych obcią­żonych tylko w sposób statyczny można stosować system sztywny. Wszędzie tam, gdzie istnieje nie­bezpieczeństwo korozji betonu, penetracji wody lub działają ob­ciążenia dynamiczne i termiczne stosuje się systemy elastyczne.

■ Wykonywanie naprawy

Sposób wykonywania naprawy związany jest ściśle ze stanem uszkodzonej konstrukcji. Jak w większości robót naprawczych należy pamiętać, by stare podłoże było starannie oczyszczone. W tym celu głębsze ubytki z odsłoniętym zbrojeniem czyści się piaskiem pod ciśnieniem (tzw. piaskowanie). Usu­wa się także stare powłoki farby. W zależności od zastosowanego systemu wyczyszczone zbrojenie pokrywa się środkiem antykorozyj­nym, a następnie stosuje się mate­riał gruntujący lub gruntuje się środkiem, który także zabezpiecza antykorozyjnie. Następnie ubytki wypełnia się właściwą zaprawą i przywraca poprzedni kształt kon­strukcji. Powierzchnię wszystkich poprawek należy zrównać ze sta­rym podłożem, gdyż w przeciw­nym razie naprawiane miejsca bę­dą widoczne po wykończeniu.