Czy pracownicy państwowego nadzoru budowlanego mogą wykonywać projekty budowlane, kierować budową, sprawować nadzór autorski i inwestorski oraz wykonywać inne czynności związane z realizacją procesu budowlanego na terenie działania urzędu rejonowego, w którym są zatrudnieni?
W wielu pismach Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kierowanych do wojewodów, dotyczących powyższego zagadnienia, jednoznacznie zostało stwierdzone, że przepis art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach urzędów państwowych (Dz.U. nr 31, poz. 214) wprowadza zakaz wykonywania przez urzędników czynności, które mogłyby wywołać podejrzenie o stronniczość lub interesowność. Należy podkreślić różny charakter przepisów art. 19 ust. 2 ustawy o pracowni kach urzędów państwowych i art. 24 kodeksu postępowania administracyjnego, co jest często podnoszone przy okazji omawiania tego zagadnienia. Pierwszy z nich jest przepisem prawa materialnego wprowadzającym ogólny zakaz podejmowania przez urzędników czynności, które mogłyby wywołać podejrzenie o stronniczość lub interesowność. W tym wypadku nie ma przepisów wprowadzających wyjątki od tak jednoznacznie ustanowionej reguły.
Natomiast ort. 24 kodeksu postępowania administracyjnego jest przepisem proceduralnym i w żadnym wypadku nie ma charakteru specjalnego w stosunku do przepisu ustawy o pracownikach urzędów państwowych, ani też nie usuwa sprzeczności pomiędzy obowiązkami służbowymi a zasadą bezstronności w postępowaniu administracyjnym. Byłoby to bowiem obejściem prawa, czyli bezprawiem. Należy raz jeszcze stanowczo podkreślić, że zakaz wyni kający z art. 19 ust. 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych dotyczy w szczególności (i bez wyjątków) pracowników państwowego nadzoru budowlanego. Często pojawiające się argumenty, że zakaz wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie na obszarze działania danego urzędu jest krzywdzący i odczuwany jako zamach na zdobyte doświadczenia zawodowe w budownictwie i administracji, należy w tym stanie rzeczy uznać za całkowicie bezpodstawne. Jednakowe traktowanie wszystkich pracowników urzędów rejonowych nie jest krzywdzące, a wręcz przeciwnie, zgodne z cytowaną ustawą o pracowni kach urzędów państwowych, ustawą z dnia 22 marca 1990 r.
O pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 21, poz. 124) oraz zapisami konstytucyjnymi. Reasumując: żaden przepis nie zabrania wprost urzędnikowi państwowemu pełnienia samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie (wszak pełnienie państwowego nadzoru budowlanego jest również wykonywaniem takiej funkcji), jeśli wykonywane przez niego czynności nie powodują podejrzenia o stronniczość lub interesowność. W związku z tym należy unikać czy wręcz wykluczyć sytuacje, w których pracownik urzędu rejonowego wykonuje projekty budowlane, które będą stanowiły podstawę do wydania pozwolenia na budowę przez ten urząd. Nie powinien on również pełnić funkcji technicznej na budowie znajdującej się na obszarze objętym „urzędowym” nadzorem tego pracownika.