Oszczędne i racjonalne ogrzewanie domu stało się koniecznością obecnych czasów. Energooszczędność jest kardynalną zasadą projektowania nowych budynków, jest też celem wielu modernizacji.
Najlepsze efekty osiąga się wtedy, gdy jednocześnie są spełnione trzy warunki:
- ciepły dom (energooszczędnie zaprojektowany, odpowiednio izolowany termicznie, o sprawnej i kontrolowanej wentylacji);
- efektywne ogrzewanie (efektywne i wysoko sprawne źródło ciepła, nowoczesna sieć przewodów i grzejników, regulacja zużycia ciepła);
- oszczędne użytkowanie energii przez mieszkańców.
Wymaga to wiedzy z zakresu architektury, konstrukcji budowlanych i fizyki budowli, a także ogrzewnictwa i wentylacji budynków. Niezbędna jest też znajomość zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, ekonomii i prawa (przydaje się np. przy zawieraniu umów z dostawcą ciepła) oraz wielu szczegółowych przepisów i norm. Najważniejsze jest jednak zachowanie zdrowego rozsądku.
■ Kto to jest audytor energetyczny?
Audytor energetyczny to specjalista-doradca, który ocenia stan energetyczny budynku i zaleca jego modernizację, w celu zracjonalizowania wydatków na energię. Musi mieć on przede wszystkim wiedzę z zakresu budownictwa, ogrzewnictwa i ekonomii. W krajach zachodnich od lat powszechnie korzysta się z usług audytorów, jednak w Polsce specjalność ta jest jeszcze mało znana.
Audytor energetyczny przedstawia zazwyczaj kilka wariantów usprawnień, podając ich koszty, czas zwrotu nakładów oraz informując, jakie uzyska się korzyści eksploatacyjne. Właściciel domu może zatem wybrać rozwiązanie optymalne, a następnie ustalić zakres i kolejność działań modernizacyjnych, odpowiednio do swoich możliwości finansowych.
■ Jak samemu wykonać audyt energetyczny domu?
AUDYTOR ENARGETYCZNY MURATORA daje Państwu możliwość samodzielnego wykonania audytu dla swojego domu. Pozwala ocenić pod względem techniczno-ekonomicznym wszystkie elementy budynku wpływające na jego stan energetyczny: zarówno izolacyjność przegród zewnętrznych (ścian, stropów, stropodachów, podłóg Oraz okien i drzwi), jak i sposób wentylacji budynku czy też sposób jego ogrzewania i przygotowania ciepłej wody użytkowej, a także użytkowanie budynku i energii cieplnej.
Przed wykonaniem audytu trzeba zatem zebrać komplet danych o budynku i systemie jego ogrzewania. Najlepiej korzystać z informacji zapisanych w projektach budynku i instalacji, w dzienniku budowy i protokołach odbioru oraz na tabliczkach znamionowych urządzeń, w rachunkach i innych dowodach zakupu czy montażu urządzeń, a także w drukach gwarancji lub instrukcjach użytkowania. Równie ważne są codzienne obserwacje i doświadczenia pozwalające ocenić nasze przyzwyczajenia w korzystaniu z ogrzewania i ciepłej wody.
Jeśli nie dysponujemy odpowiednią dokumentacją budynku, bo na przykład kupiliśmy już gotowy dom, część informacji możemy uzyskać od poprzedniego właściciela lub wykonawcy, a jeśli budynek wykonano według projektu powtarzalnego – poprzez porównanie z dokumentacją podobnego domu. Czasami jednak jedyną możliwością uzyskania informacji o budynku jest inwentaryzacja stanu istniejącego. Konieczne jest wówczas na przykład wiercenie otworów w przegrodach, by określić rodzaj zastosowanych materiałów, ich rozmieszczenie i grubość poszczególnych warstw.
Gdy zbierzemy już wszystkie potrzebne dane, możemy przystąpić do wykonania audytu energetycznego. Informacje, jakie zebraliśmy na temat naszego domu, pomogą nam odpowiedzieć na pytania stawiane w AUDYTORZE i wykonać dodatkowe obliczenia. Jeżeli znaczenie któregoś z użytych w pytaniach terminów technicznych lub skrótów będzie budzić wątpliwości, to najlepiej skorzystać ze słowniczka znajdującego się na ostatniej stronie AUDYTORA.
Odpowiedzi są punktowane – im więcej punktów energetycznych, tym mniej korzystne rozwiązanie jest zastosowane w domu. Liczba punktów jest podana obok każdego wariantu odpowiedzi oraz w tabelach zestawiających różne schematy przegród zewnętrznych. Tabele te jednocześnie informują o zgodności rozwiązania z obowiązującą normą cieplną. W pojedynczych wypadkach jest zastosowana punktacja ujemna – prosimy zwracać uwagę na ewentualny znak „-” przed liczbą punktów.
Na końcu każdego podrozdziału branżowego (np. 2.1.2. Ściany zewnętrzne – zawilgocenie) podlicza się uzyskane punkty lub ustala potrzebne współczynniki, a wynik wpisuje w okienko oznaczone kolejnym numerem (np. Współczynnik zawilgocenia ścian.
Ważne jest, aby odpowiedzieć rzetelnie na wszystkie pytania, zachowując krytycyzm w ocenie stanu technicznego budynku, jakości wykonania jego elementów, sprawności działania instalacji oraz własnych przyzwyczajeń.
Po udzieleniu odpowiedzi na wszystkie pytania z części AUDYT ENERGETYCZNY dokonuje się interpretacji danych. Pomocne w tym będą tabele znajdujące się w końcowej części tego opracowania – WYNIKI AUDYTU. Do tabel tych należy wpisać punkty energetyczne i współczynniki z okienek znajdujących się na końcu kolejnych podrozdziałów.
Porównanie uzyskanych wyników z punktacją budynku normatywnego, spełniającego warunki obowiązującej normy cieplnej, oraz modelowego budynku energooszczędnego pozwoli ocenić cały dom oraz jego poszczególne części pod względem energetycznym. Będzie to zarazem wskazówka, które elementy domu mają największy wpływ na istniejący stan energetyczny i co ewentualnie należałoby w pierwszej kolejności zmodernizować.