Wieńce. Belki łączy się ze ścianą za pośrednictwem układanych na bu­dowie wieńców żelbetowych. Układane są one wzdłuż ścian ze­wnętrznych oraz wzdłuż we­wnętrznych ścian konstrukcyjnych (tych, na których opierają się bel­ki). Wysokość wieńców nie może być mniejsza od wysokości stropu. Ich zbrojenie z reguły wykonuje się z czterech prętów średnicy 10-12 mm połączonych strzemio­nami średnicy 4-6 mm w rozstawie około 20-30 cm. Zbrojenie wieńców w narożach należy połą­czyć ze sobą na zakład, gdyż tylko w ten sposób mogą one pełnić funkcję nie tylko właściwego połą­czenia konstrukcji stropu ze ścia­ną, ale również chronić elementy konstrukcji budynku przed zaryso­waniem wywołanym nierówno­miernym osiadaniem gruntu pod fundamentami.

Głębokość oparcia belek na ścia­nie nie powinna być mniejsza niż 8 cm. Jeżeli ściana zbudowana jest z betonu komórkowego lub pustaków ceramicznych, produ­cenci zalecają wymurowanie war­stwy ściany pod belkami z cegły pełnej lub wykonanie wieńca żel­betowego opuszczonego 4 cm po niżej spodu belki. W innych wy­padkach belki układa się na war­stwie zaprawy cementowej gru­bości 2 cm.

Żebra rozdzielcze. Jeżeli rozpię­tość stropu przekracza 4,5 m na­leży zastosować dodatkowe, w środku jego rozpiętości, prosto­padle do belek żebro rozdzielcze. Zapobiega ono „klawiszowaniu” stropu i zapewnia współpracę be­lek w przenoszeniu obciążeń sku­pionych, zmniejszając w ten spo­sób ugięcia stropu (o funkcji że­ber rozdzielczych w konstrukcji stropu pisaliśmy w numerze 4/95 „Muratora”). Szerokość żebra po­winna wynosić około 8-10 cm, a jego zbrojenie powinno składać się z dwóch prętów średnicy 10-12 mm połączonych strzemio­nami średnicy 4,5-6 mm rozsta­wionymi co 20-30 cm.

Żebra wzmocnione. Jeżeli ścianka działowa jest usytuowana równo­legle do belek, to stosuje się żebra wzmocnione. Zależnie od wartości obciążenia, można je wykonać w różny sposób:

♦     z dwóch belek stropowych uło­żonych obok siebie,

♦     z dwóch rozsuniętych belek stropowych z ułożonym po­między nimi dodatkowym zbrojeniem lub jako belkę żelbetową wykony­waną na budowie.

Układanie pustaków. Przestrzeń pomiędzy belkami nośnymi wypeł­nia się pustakami, najlepiej w taki sposób, aby ich powierzchnie sty­ku w kolejnych rzędach (pomiędzy kolejnymi belkami) mijały się. Przylegające do wieńców i żeber rozdzielczych powierzchnie czoło­we pustaków powinny być – przed ich ułożeniem – zamknięte (zade- klowane) zaprawą cementową. Za­pobiega się w ten sposób wypeł­nianiu komór pustaka betonem i zbędnemu zwiększaniu ciężaru stropu. Pustaków nie należy opie­rać na podporach stałych, na któ­rych ułożone są belki.

Betonowanie. Całość konstrukcji po ułożeniu belek, pustaków oraz zbrojenia wieńców i żeber rozdzielczych wypełnia się na budowie betonem klasy mini­mum B15, tworząc kilkucenty­metrową warstwę nadbetonu. Należy zwrócić uwagę na do­kładne zagęszczenie betonu (ręczne lub mechaniczne)

-    przestrzeni pomiędzy pustaka­mi oraz warstwy nadbetonu. Grubość tej warstwy – od 3

do 5 cm – można kontrolować za pomocą ułożonych na po­wierzchni pustaków łat, które

-    zanim wierzchnia warstwa stwardnieje całkowicie – usuwa się, a miejsca po nich uzupełnia betonem.

Zaletą stropów gęstożebrowych z pustakami jest nieskomplikowa­ny montaż, możliwy do wykonania nawet przez dwie osoby, bez ko­nieczności użycia ciężkiego sprzętu (ciężar pustaków około 10-17 kg, ciężar belki około 12 kg/m). Ważne jest również, że całą konstrukcję można wykonać bez deskowania. Konieczne jest jedynie tymczaso­we podparcie belek.

Stropy Akermana. Konstrukcję nieco odmienną od opisanej ma strop Akermana , stosowany w budownictwie już przed II woj­ną światową. W rozwiązaniu tym nie stosuje się prefabrykowanych belek kratownicowych, lecz żebra nośne w całości wykonywane na budowie, równolegle z betonowa­niem płyty. Ułożenie tego stropu wymaga pełnego (co najwyżej z kilkucentymetrowymi odstępa­mi) i sztywnego deskowania. Pu­staki ceramiczne produkowane są w czterech wysokościach: 15,18, 20 i 22 cm, szerokość – 30 cm, a długość zależnie od producenta do 30 cm.

Zbrojenie żeber składające się z prętów głównych oraz strze­mion, wysokość zastosowanych pustaków oraz wynikająca z tego wysokość stropu zależą od rozpię­tości stropu i dobierane są przez projektantów. Jednak w porówna­niu z innymi stropami gęstożebrowymi z wypełnieniem z pustaków, ten typ stropu charakteryzuje się stosunkowo małym zużyciem stali. Układając strop Akermana, należy kierować się opisanymi powyżej zasadami, zachowując jednak ty­pową tylko dla tego stropu kolej­ność prac:

♦     montaż deskowania,

♦     ułożenie pustaków,

♦     ułożenie zbrojenia,

♦     ułożenie i zagęszczenie betonu,

♦     wyrównanie powierzchni płyty,

♦     pielęgnowanie betonu.

Stropy z wypełnieniem z pusta­ków betonowych. Pustaki stropo­we produkuje się z betonu zwy­kłego (żwirobetonu) lub betonu lekkiego różnego typu: żużlobetonu, keramzytobetonu lub betonu pollytag. Pustaki wykonane z betonu zwykłego są cięższe, charakteryzują się gorszą izola­cyjnością akustyczną, są jednak tańsze. Stosowanie pustaków z betonów lekkich jest szczegól­nie wskazane w konstrukcjach, w których ciężar własny decyduje o wielkości obciążeń całkowitych. Belki nośne tych stropów (z wy­jątkiem stropu DZ-3) mają kon­strukcję podobną do konstrukcji belek opisanych na stronie 93, z tym że stopka, w której zamoco­wane są pręty zbrojeniowe belek kratownicowych, jest w całości wykonana z betonu. Dokładność wykonania dolnej płaszczyzny stopki wpływa na zakres robót wykończeniowych i na grubość warstwy tynku.

Prefabrykowane belki żelbetowe stropu DZ mają kształt odwróco­nej litery T. W dolnej części belki umieszczone jest zbrojenie głów­ne (liczba i średnica prętów zbro­jeniowych zależy od rozpiętości stropu), rozszerzenie belki pozwa­la również na oparcie na niej z dwóch stron pustaków wypeł­niających. Masa 1 metra belki wy­nosi około 37 kg, a najdłuższa sześciometrowa – waży 222 kg. Zależnie od długości belki wyko­nuje się w nich jeden lub dwa otwory umożliwiające wykonanie w stropie żeber rozdzielczych. Stropy z wypełnieniem z pusta­ków betonowych wykonuje się w takiej samej kolejności, jak stropy z wypełnieniem pustakami ceramicznymi.

Stropy z wypełnieniem z pusta­ków styropianowych charak­teryzują się lepszą niż inne stropy izolacyjnością termiczną (współ­czynnik przenikania ciepła k = 0,28 W/m²-K) i dlatego warto stosować je jako stropy przyzie­mia – nad przestrzenią wentylo­waną lub nad nieogrzewanymi piwnicami. Kształt pustaków po­zwala na połączenie ich w jednej konstrukcji z belkami typu Teriva, Fert, DZ lub podobnymi.

■ Stropy filigran

Są to konstrukcje wykonywane częściowo z elementów prefabry­kowanych, a częściowo betono­wane na budowie. Elementem prefabrykowanym jest cienka (5-7 cm) płyta żelbetowa z zato­pionym zbrojeniem dolnym stro­pu, w której osadzone są dźwiga­ry kratowe. Na płycie układa się już na budowie warstwę betonu (grubość warstwy zależy od roz­piętości stropu), która zespala konstrukcję w monolityczną ca­łość. Płyta prefabrykowa­na, oprócz funkcji konstrukcyjnej, pełni również funkcję deskowania dla warstwy betonu układanej na budowie. Płyty prefabrykowane projektuje się indywidualnie dla konkretnego stropu – mogą mieć dowolne kształty i nie ograniczo­ne modułem rozpiętości – nawet do 12 m. Grubość gotowego stro­pu typu filigran może wynosić od 11 do 30 cm, a masa m² płyty pre­fabrykowanej – około 150-200 kg. Orientacyjny koszt wykonania 1 m² stropu rozpiętości 6 m – 118,20 zł. Stropy tego typu łączą cechy stro­pów prefabrykowanych i monoli­tycznych - łatwy montaż, swobo­da w nadawaniu dowolnego kształtu i wymiarów oraz gład­kość dolnej powierzchni stropu (nie wymagają tynkowania). Dzię­ki układanej na budowie war­stwie betonu stropy filigran nie „klawiszują”, montaż ich wyma­ga jednak zastosowania specjali­stycznego sprzętu. Stropy filigran produkują firmy: BETONEX, BUDIZOL, KOMBET, NEXPOL oraz PE-KA-BEX BUD.

■ Prefabrykowane płyty żełbetowe

Najczęściej stosowane „duże” pre­fabrykaty stropowe to płyty ka­nałowe (otworowe), produkowa­ne według technologii wielkoblokowej i nazywane – od miejsca, gdzie po raz pierwszy zostały za­stosowane - płytami żerańskimi (e> 21). Rozpiętości płyt wynoszą od 2,40 m do 6,00 m (w module co 30 cm), szerokości – 60, 90 i 120 cm. Grubość płyt – 24 cm, a średnica kanałów – 19,4 cm. Wzdłuż równoległego do kanałów brzegu płyty, na całej jego długości, wyprofilowane jest złącze, które wypełnione zaprawą cemen­tową zapobiega „klawiszowaniu”. Z płyty, poza krawędź opierającą się na podporze, wypuszczone są pręty zbrojenia górnego. Skosy ukształtowane na krawędziach podporowych zapewniają możli­wość wykonania wieńca żelbeto­wego i połączenia konstrukcji stropu ze ścianą.Innym typem stropów prefabrykowa­nych są płyty z wypełnieniem blocz­kami z autoklawizowanego betonu komórkowego. Elementami nośnymi są skrajne żebra podłużne oraz płyta górna grubości 6 cm wy­konane z betonu klasy B20. Wypeł­nienie stanowią bloczki z betonu ko­mórkowego odmiany 600. Szerokość produkowanych płyt wynosi 60 cm, a rozpiętość od 2,40 m do 6,60 m ze stopniowaniem co 30 cm. Grubość płyt – podobnie jak płyt kanałowych – wynosi 24 cm.

Zaletami prefabrykowanych stro­pów żelbetowych są:

♦     szybki montaż,

♦     możliwość obciążenia bezpo­średnio po zakończeniu mon­tażu,

♦     gładka powierzchna sufitu,

która nie wymaga stosowania grubej warstwy tynku. Wadą tych stropów jest powsta­wanie rys w miejscu łączenia ele­mentów oraz konieczność zasto­sowania podczas montażu cięż­kiego specjalistycznego sprzętu.

Płyty żerańskie oferowane są przez różne wytwórnie prefabry­katów, a płyty z wypełnieniem bloczkami z autoklawizowanego betonu komórkowego produkuje FAELBET. Koszt 1 m² stropu rozpię­tości 6 m wynosi:

♦     z płyt żerańskich – 70,10 zł,

♦     z płyt z wypełnieniem bloczka­mi z autoklawizowanego beto­nu komórkowego – 82,70 zł.

■ Koszty

Koszty wykonania metra kwadra­towego stropów takiej samej roz­piętości koszty wymienione przy stropach filigran i płytach prefabrykowa­nych) obejmują:♦      przygotowanie, ustawienie i ro­zebranie stemplowania, rygli przy ścianach podporowych oraz deskowań żeber rozdziel­czych (w stropie Akermana przygotowanie ażurowych lub pełnych deskowań),

♦      ułożenie czasowych pomostów,

♦      ułożenie belek prefabrykowa­nych i pustaków,

♦      zasklepienie pustaków skraj­nych przy żebrach rozdziel­czych i wieńcach

♦     wykonanie zbrojenia wieńców na ścianach zewnętrznych i wewnętrznych,

♦      przygotowanie i ułożenie zbro­jenia w stropie Akermana,

♦      ułożenie i zagęszczenie betonu wraz z wyrównaniem po­wierzchni,

♦      pielęgnacja betonu.

Metr kwadratowy stropu większej rozpiętości jest wprawdzie nieco droższy (dochodzi koszt dodatko­wego zbrojenia belek), ale zastoso­wanie na przykład jednego stropu rozpiętości 7,2 m zamiast dwóch stropów rozpiętości 3,6 m każdy, eliminuje kosztowne i pracochłon­ne roboty fundamentowe oraz in­ne prace (np. murarskie) związane z wybudowaniem dodatkowej podpory. Ponadto strop większej rozpiętości umożliwia swobodniej­sze i bardziej dowolne kształtowa­nie wnętrza budynku oraz ułatwia ewentualną przebudowę.